Γιατί η ψυχική υγεία αποτελεί πλέον στρατηγική προτεραιότητα για τους διευθυντές ανθρώπινου δυναμικού

Η ψυχική υγεία στον χώρο εργασίας είναι πλέον στο επίκεντρο της οργανωσιακής στρατηγικής. Σε όλη την Ευρώπη και διεθνώς, οι διευθυντές Ανθρώπινου Δυναμικού καλούνται πλέον όχι μόνο να διασφαλίζουν τη συμμόρφωση και την αποτελεσματικότητα, αλλά και να διαμορφώνουν ενεργά εργασιακά περιβάλλοντα που προστατεύουν την ψυχολογική ευεξία, ενισχύουν την συμπερίληψη και υποστηρίζουν τη βιώσιμη απόδοση.

Αυτή η μεταβολή υποστηρίζεται ισχυρά από διεθνή πολιτικά πλαίσια. Το 2022, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) και η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ) εξέδωσαν κατευθυντήριες οδηγίες–ορόσημο για την ψυχική υγεία στην εργασία, καλώντας τους οργανισμούς να υπερβούν τις παρεμβάσεις που επικεντρώνονται στο άτομο και να υιοθετήσουν δομικές, προληπτικές και βασισμένες στα δικαιώματα προσεγγίσεις.

Το παρόν άρθρο παρουσιάζει τη στρατηγική των τριών πυλώνων του ΠΟΥ/ΔΟΕ για την ψυχική υγεία στην εργασία και εξηγεί γιατί είναι ιδιαίτερα σημαντική για τους διευθυντές Ανθρώπινου Δυναμικού σήμερα. Παράλληλα, περιγράφει το εννοιολογικό υπόβαθρο που στηρίζει το έργο MH4HRM, το οποίο στοχεύει στην ενίσχυση της ικανότητας των επαγγελματιών και στελεχών Ανθρώπινου Δυναμικού να μετατρέπουν αυτές τις κατευθυντήριες οδηγίες σε καθημερινή οργανωσιακή πρακτική.

Η στρατηγική 3 Πυλώνων του ΠΟΥ/ΔΟΕ για τους επαγγελματίες Ανθρώπινου Δυναμικού 

1. Ο Πυλώνας της Πρόληψης: Διαχείριση Κινδύνων 

Αυτό αποτελεί το πιο ουσιαστικό και αποτελεσματικό επίπεδο παρέμβασης. Αντί να βασίζεται αποκλειστικά σε ατομικά σεμινάρια διαχείρισης άγχους, οι επαγγελματίες Ανθρώπινου Δυναμικού πρέπει να αντιμετωπίζουν τις πηγές του άγχους μέσω οργανωσιακών παρεμβάσεων. 

Ο στόχος:

Μείωση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων, όπως ο υπερβολικός φόρτος εργασίας, η χαμηλή αυτονομία, οι ασαφείς ρόλοι και οι τοξικές συμπεριφορές (συμπεριλαμβανομένου του εκφοβισμού και της παρενόχλησης). 

Ενέργεια επαγγελματιών Ανθρώπινου Δυναμικού: 

Επανασχεδιασμός των θέσεων εργασίας ώστε να προσφέρουν μεγαλύτερη ευελιξία και αυτονομία, καθώς και αυστηρή εφαρμογή πολιτικών κατά της παρενόχλησης.

2. Ο Πυλώνας της Προαγωγής: Ενδυνάμωση των Διοικητικών Στελεχών 

Οι μάνατζερς αποτελούν τον κρίσιμο σύνδεσμο ανάμεσα στην υψηλού επιπέδου πολιτική και την καθημερινή εμπειρία των εργαζομένων. Οι επαγγελματίες Ανθρώπινου Δυναμικού πρέπει να επενδύσουν στην εκπαίδευση των μάνατζερς όχι μόνο σε «πρώτες βοήθειες», αλλά και στην καλλιέργεια μιας υποστηρικτικής και ψυχολογικά ασφαλούς κουλτούρας.

Ο στόχος: 

Να δημιουργηθεί ένα αποκεντρωμένο σύστημα υποστήριξης που μειώνει το στίγμα και ομαλοποιεί τις συζητήσεις γύρω από την ψυχική υγεία.

Ενέργεια επαγγελματιών Ανθρώπινου Δυναμικού: 

Εκπαίδευση των μάνατζερς ώστε να αναγνωρίζουν σημάδια δυσφορίας, να ακούν χωρίς κριτική, να αποτελούν πρότυπο υγιών συμπεριφορών και να παραπέμπουν τους εργαζομένους σε επαγγελματικές υπηρεσίες υποστήριξης (π.χ. Προγράμματα Υποστήριξης Εργαζομένων).

3. Ο Πυλώνας της Υποστήριξης: Συμμετοχή και συμπερίληψη 

Αυτός ο πυλώνας διασφαλίζει ότι οι εργαζόμενοι που αντιμετωπίζουν ζητήματα ψυχικής υγείας μπορούν να συνεχίσουν να συμμετέχουν πλήρως στην εργασιακή ζωή.

Ο στόχος: 

Να διασφαλιστεί το δικαίωμα στην εργασία μέσω συμπεριληπτικών και ευέλικτων οργανωσιακών συστημάτων.

Ενέργεια επαγγελματιών Ανθρώπινου Δυναμικού: 

Εφαρμογή εύλογων διευκολύνσεων (όπως προσαρμοσμένα ωράρια, καθήκοντα ή τρόποι επικοινωνίας) και δομημένων προγραμμάτων επανένταξης στην εργασία, τα οποία συνδυάζουν σταδιακή επαναφορά με κλινική υποστήριξη όπου χρειάζεται.

Από τις Κατευθυντήριες Οδηγίες στην Πράξη 

Για τους διευθυντές Ανθρώπινου Δυναμικού, η υιοθέτηση της προσέγγισης του ΠΟΥ/ΔΟΕ για την ψυχική υγεία στην εργασία δεν αποτελεί απλώς μια άσκηση συμμόρφωσης· είναι ένδειξη στρατηγικής ηγεσίας. Με το να αντιμετωπίζουν τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους στην πηγή τους, να εξοπλίζουν τους μάνατζερ με τις δεξιότητες που απαιτούνται για την καλλιέργεια υποστηρικτικής κουλτούρας και να διασφαλίζουν συμπεριληπτικά συστήματα για εργαζομένους που αντιμετωπίζουν προκλήσεις ψυχικής υγείας, οι οργανισμοί θέτουν τα θεμέλια τόσο για την ατομική ευεξία όσο και για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα.

Το έργο MH4HRM βασίζεται σε αυτό το πλαίσιο, υποστηρίζοντας τους επαγγελματίες Ανθρώπινου Δυναμικού και τα στελέχη στη μετατροπή των διεθνών κατευθυντήριων οδηγιών σε συγκεκριμένες, εφαρμόσιμες πρακτικές μέσα στους οργανισμούς τους. Μέσα από εκπαίδευση, πιλοτικές δράσεις και ανταλλαγή γνώσης, το έργο συμβάλλει στη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ πολιτικής και πράξης, βοηθώντας τους χώρους εργασίας να γίνουν όχι μόνο πιο παραγωγικοί, αλλά και πιο ασφαλείς, υγιείς και ανθρωποκεντρικοί.

Βιβλιογραφία

World Health Organization (WHO).

WHO. (2022). Guidelines on mental health at work. World Health Organization.

World Health Organization (WHO) & International Labour Organization (ILO).

WHO & ILO. (2022). Mental health at work: Policy brief. World Health Organization & International Labour Organization.